Het was helaas gesloten toen we er eenmaal kwamen, maar de tocht door het dal was schitterend. Eerst vanuit Pontresina de stoeltjeslift genomen, om vandaaruit een ronde door het dal te lopen. Vanaf de hut heb je een schitterend uitzicht op het dal waar de camping ligt en het dal van de Morteratschgletsjer.
Vandaag zijn we vanaf de camping naar de Morteratschgletsjer gelopen. Er lopen door het dal twee routes, een gewone in het dal en eentje min of meer parallel op de rechterbergflank. Deze komt later weer bij de voet van de gletsjer uit. De gletsjer zelf is indrukwekkend, maar ook de borden die tonen waar de gletsjer begon in 1950, 1960, 1970 etc….. We zijn er zelfs eens stukje opgelopen.
De snelste route werd door google aangegeven via Oostenrijk, maar een vignet minder en 20 km extra, zijn we gereden via Düsseldorf – Mannheim – Strassbourg voor de overnachting – Basel – Zurich – Julierpass – St Moritz. De rondweg rond Zurich is snel en pijnloos.
De Julierpass is, met mooi weer, altijd een mooie route om te rijden, beetje winderig zoals altijd boven op de top:
Daarna rond 5 uur aangekomen op Camping Plauns! De camping ligt langs de Berninanpas, vlakbij de Morteratschgeletsjer. Een aantal anderen van het NKBV kamp waren ook al bezig hun tent op te zetten. Het uitzicht en de tent:
Even een test om te kijken of het lukt om een post te schrijven vanaf mijn Blackberry.
Ik was bij het 10jarig jubileum van de Friday Night Skate in Tilburg.
Als jubileum actie kon je LakeJumpen:
Alle foto’s zijn hier te zien.
De route ging naar de Goirlese plas, over 10,0 km:
De terugweg was iets korter, 7,2 km:
We zijn vandaag gaan wandelen in Bouillon. Alhoewel ik vaker in de Ardennen ben geweest, had ik Bouillon nog nooit gezien. De wandeltocht was redelijk zwaar: 28 km in 8 uur. De avond van te voren vertrokken en in een jeugdherberg overnacht. Deze ligt mooi tegen de zuidflank die op de rivier uitkijkt en het kasteel.
De route was alsvolgt:
En enkele foto’s:
Mooi uitzicht op de Belvedere als laatst:
Ik ben vandaag met mijn vader in Paradiso, voor een lezing door Ewine van Dishoeck, werkzaam op de sterrewacht en universiteit Leiden. Een ster op haar vakgebied 
Wat haar boeit is dat de macroscopische dingen die we in het heelal waarnemen, hun wortels hebben in het hele kleine. De ontdekking van exo-planeten (300 nu) leidt tot vragen:
De ruimte tussen de sterren is niet volledig leeg, het is gevuld met een heel ijl gas. Waaruit sterren geboren worden. Als voorbeeld noemt ze Orion:
Interessanter als de mooie plaatjes die “oplichten”, zijn juist de donkere stukken. Deze bevatten stof, ongeveer 10 micrometer groot per korreltje. Voorbeeld is de paardekopnevel. Deze wolken bevatten enorme hoeveelheden materie: tot wel miljoenen zonmassa’s. Deze donkere wolken bestaan voor 99% uit waterstofgas en 1% ‘zand’. De dichtheid is 10.000 deeltjes per kubieke centimeter. Altijd nog een miljoen keer zo vacuüm als een vacuüm dat we in laboratoria hebben!
Aan een donkere wolk is niet zoveel te ‘zien’ . In infrarood echter wel. Deze staan o.a. in Chili en Hawaii. In de ruimte is het nog beter te zien (ISO, Spitzer en SWAS). Astronomen gingen er in het begin vanuit geen moleculen te vinden, buiten waterstof en helium etc. Omdat de kans op reacties in dit soort vacuüm uitermate klein is. Onderzoek laat zien dat er toch moleculen zijn met 5, 6 t/m 13 atomen. Hier een hele lijst van ongeveer 130 verschillende. Je vindt er alcohol, benzeen, suiker en caffeïne tusen. Ook exotische die op aarde heel kort zouden bestaan, maar in de ruimte, eenmaal gevormd, langer blijven bestaan. Niet aangetoond, maar vermoed: Buckyballs, PAC‘s etc.
Nu de combinatie met de stofdeeltjes: de moleculen vriezen op de stofdeeltjes op. Dit leidt tot alcohol on the rocks! Deze chemie is interessant, ook om de bouwstenen van planeten en sterren te onderzoeken. Zo’n donkere stofwolk kan onder zijn eigen zwaartekracht samen gaan trekken. Hieruit ontstaat weer een draaiende schijf, met in het centrum een ster. De bovenstaande lijst moleculen komen in deze schijven in veel hogere concentraties voor. De hoeveelheid materie in deze schijf is ongeveer 1% van de zonmassa. Dat is ruim voldoende voor 10 Jupiters.
Er zijn wel verschillen met ons eigen zonnestelsel. Exoplaneten stelsels hebben bijvoorbeeld Jupiters en Saturnussen die veel dichter hun rondjes rond hun zon draaien. Dus gasreuzen die veel dichterbij staan. En ook nog stelsels waarbij planeten véél verderweg staan. Dit is nogal een “uitdaging” voor de bestaande modellen. Er zijn wel simulaties.
Er zijn miljarden rotsblokken die niet promoveren tot planeten, bij ons zitten die in de Kuiper en Oortgordel. Hieruit komen soms de kometen. De chemische samenstelling hiervan is er vergelijkbaar met het interstellair ijs. Een komeet die inslaat op aarde zou dit materiaal wel naar aarde ‘brengen’, echter de inslagen zijn dusdanig ‘energiek’ dat fragiele moleculen dat niet overleven. Er zijn hierover wel allerlei ‘theorieën’.
Voor de toekomst: de opvolger van de Hubble moet weer betere waarnemingen mogelijk maken. Dat wordt de James Webb telescope. In Chili komt nog de Atacama Large Millimeter Array. Met deze instrumenten hoopt men nog meer ontdekkingen te doen.